Mijn verhaal: van burn-out naar rust, plezier en geluk

Ik word wakker van de wekker en grijp als eerste naar mijn telefoon. Om er onmiddellijk spijt van te krijgen. ‘Urgent’, zegt de e-mail in mijn inbox. Ik voel me meteen gespannen en onrustig. Ik heb al zoveel taken op mijn to-do lijst staan dat ik niet weet waar ik moet beginnen. Het liefste wil ik mij ziekmelden, maar dat wil ik mijn collega’s niet aandoen, die hebben het al druk genoeg. Ik denk aan mijn ontmoeting met een vrouw die zes maanden per jaar naar de mooiste oorden in Azië reist en leeft van het geld dat ze de andere zes maanden verdient. Even droom ik dat ik die vrouw ben. Maar dan gaat nogmaals de wekker en met lood in mijn schoenen maak ik me klaar voor weer een werkdag.

Een gevoel van spanning, onrust en stress zodra de wekker gaat. Dit is hoe ik mijn ochtenden begin totdat ik in 2014 in een burn-out beland en mijn lichaam de stekker eruit trekt. Ik ben helemaal op en kan niet langer zo verder. Het is een zware tijd, maar het heeft me ook veel gebracht. Het heeft me laten zien dat het anders kan.

Ik maak kennis met mindfulness en laat me enkele jaren later opleiden tot mindfulness trainer. Daarna vervolg ik mijn reis langs een meer spiritueel pad. Ik ontdek de helende werking van Reiki en verdiep me in astrologie, tarot en natuurhekserij. Het centrale thema in mijn leven is sindsdien zelfcompassie. Ik leer mijzelf op de eerste plaats te zetten en liever te zijn voor mezelf. Ik vind meer rust, plezier en geluk. Hier en nu. Gewoon in Nederland. Zonder alles om te gooien.

Word jij wakker met dit gevoel van spanning, onrust en stress? Je staat er niet alleen voor. Ik weet hoe dat voelt en ik wil er voor je zijn. Ik gun jou ook meer rust, plezier en geluk, zonder dat hier een burn-out voor nodig is.

Tip 1: Laat perfectionisme los en ervaar minder stress

Het lijkt zo’n mooie eigenschap: perfectionisme. Iets perfect willen doen. Maar perfectionisme werkt verlammend. Het zorgt er vaak voor dat je niet eens ergens aan begint, omdat je bang bent om het niet goed te doen. En als je wel ergens aan begint, dan is het een onophoudelijke bron van stress.

Zo voelde het in ieder geval voor mij. Ik was zo bang om fouten te maken, om te falen, dat het leidde tot inefficiëntie in mijn werk. Zoals het driedubbel checken van Excel-bestanden. Niet handig als er al zoveel werk ligt. Het voerde de druk in een drukke baan alleen maar op.

Iets dat mij heeft geholpen bij het loslaten van perfectionisme, is om het kind in mijzelf te omarmen. Om fouten niet te zien als falen maar als leermomenten, met vallen en opstaan, net zoals een kind dat leert lopen. Een kind valt en denkt niet ‘wat zullen anderen hiervan vinden’ of ‘wat stom van me’. Een kind staat gewoon weer op, vaak met een grote glimlach op haar gezicht en probeert het nog een keer. Ze denkt niet: ‘laat maar, ik geef het op. En zoals een moeder haar kind positief aanmoedigt als ze valt en juicht als ze loopt, zo heb ik geleerd zowel de leermomenten als de succesmomenten te vieren.

Tip 2: Ontwikkel zelfcompassie: wees lief voor jezelf als een vriendin

Zelfcompassie is jezelf behandelen als je beste vriendin. Nou, ik was totaal geen goede vriendin voor mezelf. Ik was bang om fouten te maken en als ik dan een fout maakte, dan kon ik uren naderhand er nog over piekeren. En ik was ontzettend streng voor mezelf. Ik hoorde mezelf vaak woorden gebruiken zoals ‘stom’ en ‘dom’. Als ik mijn vrienden zou toespreken zoals ik mezelf destijds toesprak, dan had ik geen vrienden meer over gehad.

Een van de boeken die ik las tijdens mijn burn-out, was het boek ‘Zelfcompassie’ van Kristin Neff. Sta regelmatig een moment stil en word je bewust van hoe het met je gaat. En vraag jezelf: ‘Wat heb ik nu nodig?’ Een andere vraag die je jezelf kunt stellen is: ‘Wat zou ik mijn beste vriendin aanraden in deze situatie?’ Om jezelf precies dat te gunnen. Het kan variëren van een pauze inlassen, een wandeling maken, jezelf troostend toespreken of een troostende aanraking, zoals een hand op je hart. Een troostende aanraking of jezelf omarmen stimuleert het knuffelhormoon oxytocine waardoor je je beter voelt. Hier heb je niet eens een ander voor nodig.

Tip 3: Voorkom burn-out: leer om hulp te vragen

Als ik terugkijk wordt mij duidelijk dat ik een dubbele standaard hanteerde. Ik stond altijd klaar voor de ander zodra zij mij om hulp vroeg, maar zelf om hulp vragen, dat deed ik niet. Omdat ik anderen niet lastig wilde vallen.

De vraag die iemand mij ooit stelde was: Zie jij het als lastigvallen als een ander jou om hulp vraagt? Mijn antwoord hierop was ‘nee’. Waarop diegene mij vroeg: ‘Waarom beschouw jij het dan andersom wél als lastigvallen?’

Dat raakte me!

Een andere manier van kijken is het goede gevoel dat het je geeft om iemand te kunnen helpen. En om het vervolgens om te draaien. Je ontneemt iemand het plezier als je diegene niet om hulp vraagt. Net zoals jij graag klaarstaat voor de ander, staat de ander graag klaar voor jou. Denk hier eens aan de volgende keer dat je twijfelt of je om hulp zult vragen.

Tip 4: Zeg vaker nee: voorkom overbelasting met duidelijke grenzen

Ik had vroeger een collega die standaard ‘nee’ zei op verzoeken van collega’s. Ik was altijd een beetje jaloers op haar, want collega’s begonnen haar te vermijden en kwamen regelrecht naar mij toe. Omdat ze wisten dat ik ‘ja’ zou zeggen. Waardoor ik alleen maar meer stress ervaarde, want ik had het al zo druk. Ik wilde zijn zoals die collega die ‘nee’ zei maar wilde tegelijkertijd de ander niet teleurstellen. Ik herinner mij mijn allereerste ‘nee’. Ik had me goed voorbereid op alle mogelijke scenario’s. Vooraf piekerde ik vrijwel non-stop. Hoe zou ze reageren? Zou ze mijn ‘nee’ wel accepteren? Zou ze me nog wel aardig vinden? En zo ging het maar door. Toen het uiteindelijk zover was en ik ‘nee’ zei, was haar reactie simpelweg ‘ok’.

Vaak vinden mensen het niet eens erg als je nee zegt en willen ze gewoon weten waar ze aan toe zijn. Vinden ze het wel erg omdat er bijvoorbeeld een deadline gehaald moet worden? Ga met diegene in overleg om eruit te komen. En vind je het lastig om ‘nee’ te zeggen? Zeg dan altijd eerst dat je erop terugkomt. Dan kun je vervolgens je ‘nee’ oefenen. Oefen desnoods met een vriendin zodat je voorbereid het gesprek in gaat. En zeg je toch ‘ja’ en heb je er achteraf spijt van? Niets weerhoud je ervan om erop terug te komen.

Tip 5: Minder schermtijd: gun je brein rust

In het verleden was ik een echte filmliefhebber. Voor mijn werk zat ik uren achter de computer. In mijn vrije tijd zat ik uren achter de televisie. Ik heb heel wat avonden tot diep in de nacht series zoals ‘24’ gebingewatcht. Nog één aflevering. Ja, die kennen we.

Het probleem is dat je brein de hele dag ontzettend veel prikkels te verwerken krijgt: computer, televisie, telefoon en social media. Het oudste gedeelte van je brein, het reptielenbrein genoemd, bestaat al zo’n 500 miljoen jaar. Dit regelt vooral je basisreacties: vechten, vluchten of bevriezen. Het is dus helemaal niet gemaakt voor deze snelle, continue stroom aan informatie van tegenwoordig. Daarom is het extra belangrijk om grenzen te stellen aan deze constante informatiestroom. Gun je brein rust.  

De eerste keer dat ik mijn brein echt rust gunde was tijdens mijn allereerste stiltedag. Uit die telefoon. Weg dat boek. In plaats van informatie tot mij nemen, kijken wat er vanuit mij mag ontstaan door te wandelen, schrijven, kleuren, tekenen, boetseren of simpelweg naar buiten staren. Wanneer heb jij je voor het laatst verveeld? We zijn het verleerd, maar juist vanuit verveling ontstaan de creatiefste ideeën. En je brein? Je brein zal jou dankbaar zijn voor dat moment van rust.

Tip 6: Verminder stress met wandelen in de natuur

Toen ik met een burn-out thuis zat, is mijn liefde voor het wandelen aangewakkerd. Het was één van de tips die ik kreeg van mijn bedrijfsarts: ga erop uit. Daarnaast heeft het boek ‘You Can Buy Happiness and It’s Cheap’ van Tammy Strobel mij geleerd om het simpele leven te omarmen. Met mijn camera legde ik tijdens mijn wandeling de kleine, dagelijkse geluksmomenten vast. Ik ontdekte de schoonheid van mijn eigen omgeving en hoe die steeds verandert als je goed oplet. Ik leerde de helende kracht van de natuur kennen.

Onderzoek laat zien dat al twintig minuten wandelen in de natuur het stresshormoon cortisol significant doet dalen. Bovendien zorgt het loslaten van je bezigheden ervoor dat je uit je tunnelvisie komt en openstaat voor creatieve oplossingen. Dus voel je de stress door je lichaam gieren? Of weet je even niet hoe je verder moet? Gun jezelf dan die wandeling in het groen.

Tip 7: Gun jezelf echte rust: zo laadt je lichaam weer op

Weet je wat ook vermoeiend is? FOMO: het Fear-Of-Missing-Out syndroom. In plaats van een to-do lijst had ik een to-see lijst tijdens vakanties. Zoveel mogelijk zien, beleven en meemaken, om vervolgens aan het eind van de vakantie vermoeider thuis te komen dan bij vertrek.

Pas toen ik stopte met het rennen van hoogtepunt naar hoogtepunt, leidde het tot een van mijn meest onvergetelijke vakantiemomenten: anderhalf uur lang zitten bij het uitkijkpunt in Greenwich Park, genietend van het uitzicht over Londen en van al die toeristen die hijgend de heuvel opklimmen om na een fotomoment meteen weer te vertrekken. In een bijna meditatieve staat nam ik het tafereel in me op en voelde ik: dit is genoeg. Een moment van diepe rust en tevredenheid.

Ook thuis ging ik het anders doen. In plaats van elk vrij moment vol te plannen uit angst iets te missen, begon ik bewust ruimte te maken voor rust. Dit betekent dat ik nu doordeweeks maximaal twee avonden iets inplan. De andere avonden zijn voor mezelf. Ik ben niet ieder weekend meer weg en tijdens vakanties richt ik me op wat ik écht wil zien. En vooral: op hoe ik me wil voelen.

Echt rust nemen betekent jezelf toestaan om een moment te zijn en niets te doen. Zodat je lichaam de kans krijgt om te herstellen door voldoende rust én slaap.

Tip 8: Ontspan op jouw manier: vind wat bij jou past

Het is moeilijk om een routine van rust vol te houden als het je geen plezier geeft. Dus ook al zegt iemand dat mediteren the way to go is, kijk vooral wat bij jou past. Tuurlijk is het goed om het een kans te geven en niet meteen de handdoek in de ring te gooien, maar als je merkt dat het niet jouw ding is, dan is dat helemaal oké. Er zijn nog genoeg andere opties. Dit kan zijn yoga, hardlopen, wandelen, tekenen, schilderen, zingen, dansen, schrijven of een andere activiteit die jou helpt om jouw hoofd los te laten en de stress de baas te worden.

En dit kan de ene dag iets anders zijn dan de andere dag. Ik heb mezelf een tijd lang verplicht om te mediteren om erachter te komen dat ik daar gewoon niet altijd zin in heb. Soms heb ik zin om de dag te starten met schrijven, de andere dag met yoga, dan weer met mediteren. Je hoeft niet vast te houden aan één vaste routine. Laat het meebewegen met jouw energie op dat moment. Neem de tijd om regelmatig stil te staan en jezelf te vragen: waar zou ik nu plezier in hebben? Om vervolgens dat te doen dat jou blij maakt en energie geeft.

Tip 9: Zet kleine stappen tegen stress en blijf gemotiveerd

Ik heb eens gehoord dat je minimaal twintig minuten moet mediteren wil het effect hebben. Nou, ik kan je vertellen, voor mij werkte het averechts. Ik begon er steeds meer tegenop te zien om het vervolgens helemaal niet meer te doen.

Nu ik de lat lager heb gelegd, mediteer ik weer iedere dag. Soms een minuut, soms vijf minuten, soms twintig minuten. Net waar ik op dat moment behoefte aan heb en zin in heb. Beter vijf minuten rust dan helemaal geen rust. Dus leg de lat laag. Of je nu mediteert, yoga beoefent, schrijft of iets anders. Wees trots op elke kleine stap die je zet. Zelfs als die stap achteruit lijkt te gaan. Dus vier ook je leermomenten! Je bent bezig om jezelf op de eerste plaats te zetten, met vallen en opstaan. En dat je de moeite neemt om dat te doen, dat mag gevierd worden.

De periode van mijn burn-out was misschien zwaar maar het heeft mij uiteindelijk zoveel opgeleverd. Het bracht mij op het pad van mindfulness en zelfcompassie en dit heeft weer geleid naar het spirituele pad van natuurheks. Het heeft mij gemaakt tot wie ik nu ben. Het gaf mij een missie: om jou ook meer rust, plezier en geluk te laten ervaren, hier en nu, hopelijk zonder dat daar een burn-out aan voorafgaat.

Wil je na het lezen van deze blog zélf de volgende stap zetten naar meer rust, plezier en geluk, hier en nu, zonder je leven drastisch om te gooien? Dan heb ik een mooie intuïtieve schrijfoefening voor je: ‘Schrijf jezelf naar meer rust, plezier en geluk met astrologie en tarot’. Gun jezelf twintig minuten, pak pen en papier en laat je intuïtie het werk doen. Zo weet je aan het eind precies welke concrete mini-stap jij mag zetten naar meer rust, plezier en geluk. Vraag hier eenvoudig de gratis oefening aan.

En heb je vragen of opmerkingen naar aanleiding van deze blog? Laat het me gerust weten. Ik lees je bericht met aandacht en beantwoord het graag.

Magische groet,

Dartie


Foto: Anouk Strijbos Fotografie